สารละลายน้ำเกลือที่ใช้ล้างจมูก

ชนิดของสารละลาย สารละลายที่ใช้ล้างจมูกควรเป็นน้ำเกลือ 0.9% Sodium Chloride (หรือ Normal Saline) ซึ่งอาจเป็นผงเกลือชนิดเตรียมก่อนละลายหรือเป็นน้ำเกลือชนิดบรรจุเสร็จในขวดก็ได้ แต่ไม่แนะนำให้ใช้น้ำเปล่าล้างจมูก

ความเข้มข้นของสารละลาย สำหรับการล้างจมูกโดยทั่วไป จะใช้เกลือความเข้มข้น 0.9% แต่หากในระยะแรกที่มีน้ำมูกเหนียวข้นมากอาจเพิ่มความเข้มข้นของน้ำเกลือที่ใช้ เป็น 1.8 ถึง 3% เพื่อให้น้ำมูกอ่อนตัวลงและชะล้างให้หลุดออกมาได้ง่าย ทั้งนี้ตามคำแนะนำจากแพทย์

อุณหภูมิของสารละลาย น้ำเกลือที่ใช้ล้างจมูกควรมีอุณหภูมิอุ่นใกล้เคียงกับอุณหภูมิร่างกาย เพื่อไม่ให้เกิดการระคายเคืองของเยื่อบุโพรงจมูกจากอุณหภูมิของน้ำเกลือที่เย็นหรือร้อนเกินไป

การเตรียมน้ำเกลือล้างจมูก

• สำหรับผงเกลือชนิดเตรียมก่อนละลาย สามารถเตรียมสารละลายน้ำเกลือได้โดยใส่ผงเกลือ Sodium Chloride* 2.16 กรัม (1/4 ช้อนชา) ผสมในน้ำสะอาดหรือน้ำต้มสุกอุ่น 240 ml จะได้น้ำเกลือ 0.9% Sodium Chloride หรือ Normal Saline โดยควรเลือกใช้เกลือ Sodium Chloride ที่มีความบริสุทธิ์เกรดยา (non-iodized salt) หรือเกลือ NORMALINE (เครื่องหมายการค้า)

• สำหรับน้ำเกลือ 0.9% Sodium Chloride ที่บรรจุเสร็จในขวดหากต้องการน้ำเกลือที่อุ่นแนะนำให้อุ่นน้ำเกลือในไมโครเวฟ หรือ แช่ขวดน้ำเกลือลงในน้ำร้อนประมาณ 1-2 นาที ทั้งนี้ควรทดสอบ อุณหภูมิของน้ำเกลือกับผิวหนังบริเวณท้องแขนก่อนใช้ล้างจมูกว่าน้ำเกลือไม่ร้อนเกินไป
  

Normal Saline คืออะไร?

Normal saline เป็นคำที่ใช้เรียกสารละลายเกลือโซเดียมคลอไรด์ (sodium Chloride) ที่มีความเข้มข้นน้ำหนักโดยปริมาตรเท่ากับ 0.9% (0.90% w/v of NacI) หรือปริมาณ 9 กรัมต่อ 1 ลิตร และเป็นสารละลายที่มีความเข้มข้น 300 mOsm/L ซึ่งใกล้เคียงกับโซเดียมคลอไรด์ร่างกายมนุษย์ ในทางการแพทย์จึงเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า physiological saline หรือ isotonic saline

Normal saline มีที่ใช้อย่างกว้างขวางในทางการแพทย์ ซึ่งส่วนใหญ่ใช้ในรูปแบบของสารละลายที่ปราศจากเชื้อ (sterile solution) ได้แก่ การให้ทดแทนสารน้ำและเกลือทางหลอดเลือดดำเพื่อรักษาภาวะขาดน้ำ หรือใช้ล้างแผลและช่องโพรงต่างๆ ของร่างกายในห้องผ่าตัดโดยแพทย์เป็นผู้ใช้

Normal saline ยังนำมาใช้ล้างจมูก (nasal washes) เพื่อรักษาอาการหวัดคัดจมูกเนื่องจากมีน้ำมูกเหนียวข้น ซึ่งในกรณีนี้ไม่จำเป็นต้องเป็นสารละลายปราศจากเชื้อเนื่องจากในช่องจมูกก็มีเชื้อโรคที่อาศัยอยู่โดยธรรมชาติอยู่แล้ว ซึ่งในต่างประเทศมีการแนะนำให้ทำน้ำเกลือล้างจมูกเองที่บ้าน (“home-made” saline) โดยใช้น้ำเกลือที่ใช้สำหรับปรุงอาหาร (table salt) ปริมาณ 1/4 ช้อนชา (2.16 กรัม) ผสมกับน้ำสะอาดในแก้วปริมาตร 8 ออนซ์ หรือ 240 มล. แต่สำหรับในประเทศไทย เกลือทีใช้ประกอบอาหารตามบ้านมักมีส่วนผสมของไอโอดีน (iodine) ซึ่งจะทำให้เกิดอาการแพ้ หรือแสบจมูก หากจำเป็นต้องทำน้ำเกลือใช้เองจึงควรเลือกเกลือโซเดียม คลอไรด์ ที่มีความบริสุทธิ์จะปลอดภัยกว่า และควรได้รับการแนะนำจากแพทย์